ประวัติหลวงปู่เอี่ยม ปฐมนาม วัดสะพานสูง จังหวัดนนทบุรี
ชาติภูมิ
หลวงปู่เอี่ยม ปฐมนาม เป็นพระเกจิอาจารย์สำคัญของจังหวัดนนทบุรี และเป็นต้นตำรับสายวัดสะพานสูงที่ได้รับความเคารพอย่างสูงในวงการพระเครื่องไทย โดยเฉพาะสายพระปิดตาและตะกรุดมหาโสฬสมงคล
ท่านเกิดในสมัยรัชกาลที่ 2 ราว พ.ศ. 2359 ที่บ้านแหลมใหญ่ อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี เป็นบุตรของนายนาคและนางจันทร์ มีพี่น้องร่วมบิดามารดา 4 คน ได้แก่ หลวงปู่เอี่ยม นายฟัก นายขำ และนางอิ่ม
คำว่า “ปฐมนาม” อ่านว่า “ปะ-ถะ-มะ-นาม” หรือ “ปถมนาม” เป็นสมณศักดิ์นามที่ใช้เรียกขานท่านในภายหลัง เพื่อแยกจากพระเถราจารย์ชื่อ “เอี่ยม” รูปอื่น ๆ ที่มีชื่อเสียงในยุคใกล้เคียงกัน
ชีวิตวัยเยาว์
หลวงปู่เอี่ยม เติบโตในครอบครัวชาวบ้านแถบปากเกร็ด ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีวัดวาอารามและวัฒนธรรมพุทธศาสนาเข้มแข็งมาตั้งแต่สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น
ตั้งแต่วัยเด็ก ท่านเป็นผู้มีอุปนิสัยสงบ สุขุม เรียบร้อย และสนใจการศึกษาแบบโบราณ ทั้งอักขระไทย อักขระขอม การอ่านเขียน และหลักธรรมเบื้องต้นตามวิถีของกุลบุตรไทยในยุคนั้น
การอุปสมบท
เมื่ออายุได้ 22 ปี หลวงปู่เอี่ยมได้อุปสมบท ณ วัดบ่อ ตำบลปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี หลังจากอุปสมบทแล้ว ท่านได้เดินทางไปศึกษาพระปริยัติธรรมในพระนคร โดยจำพรรษาที่วัดกัลยาณมิตรวรมหาวิหารประมาณ 7 พรรษา ต่อมาจำพรรษาที่วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร 3 พรรษา และวัดนวลนรดิศวรวิหารอีก 5 พรรษา
การศึกษาในพระนครทำให้ท่านแตกฉานทั้งด้านพระธรรมวินัย การแปลพระธรรมบท และแนวทางปฏิบัติกรรมฐาน ก่อนที่ภายหลังญาติโยมและชาวบ้านจะนิมนต์ท่านกลับสู่ภูมิลำเนา
วัดสะพานสูง
เดิมวัดสะพานสูงมีชื่อว่า “วัดสว่างอารมณ์” ต่อมาได้รับการเรียกขานว่า “วัดสะพานสูง” เนื่องจากบริเวณหน้าวัดมีสะพานสูงข้ามคลอง ซึ่งเป็นจุดเด่นของพื้นที่ และมีข้อมูลเล่าว่า สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เคยเสด็จทอดพระเนตรและประทานนามวัดว่า “วัดสะพานสูง”
เมื่อหลวงปู่เอี่ยมกลับมาครองวัด ท่านได้พัฒนาวัดให้เจริญขึ้นทั้งด้านถาวรวัตถุ ศาสนกิจ และการอบรมศีลธรรมแก่ชาวบ้าน จนวัดสะพานสูงกลายเป็นศูนย์รวมศรัทธาสำคัญของชาวปากเกร็ดและจังหวัดนนทบุรี
วัตรปฏิบัติ
หลวงปู่เอี่ยมเป็นพระที่ขึ้นชื่อเรื่องความมักน้อย สันโดษ เคร่งครัดในพระธรรมวินัย และมีเมตตาต่อชาวบ้าน ท่านไม่เน้นความหรูหรา แต่เน้นการปฏิบัติธรรม การสงเคราะห์ผู้คน และการรักษาศรัทธาในพระพุทธศาสนา
ลูกศิษย์และผู้ศรัทธาเล่าต่อกันมาว่า ท่านเป็นพระที่มีวาจาสิทธิ์ พูดน้อย แต่คำพูดมีน้ำหนัก เป็นที่เคารพทั้งในหมู่ชาวบ้านและเจ้านายผู้ใหญ่ในพระนคร
วิทยาคมและสายวิชา
หลวงปู่เอี่ยมได้รับการยกย่องว่าเป็นพระเถราจารย์ผู้แตกฉานทั้งด้านวิปัสสนาธุระ กรรมฐาน และพุทธาคมโบราณ โดยเฉพาะวิชาด้านเมตตามหานิยม แคล้วคลาด คงกระพัน และการลงอักขระเลขยันต์
ชื่อเสียงของท่านโดดเด่นอย่างมากในเรื่อง “ยันต์โสฬสมงคล” และ “ตะกรุดโทนมหาโสฬสมงคล” ซึ่งภายหลังกลายเป็นเอกลักษณ์สำคัญของสายวัดสะพานสูง
พระปิดตา หลวงปู่เอี่ยม
พระปิดตาหลวงปู่เอี่ยม วัดสะพานสูง ถือเป็นหนึ่งในพระปิดตายอดนิยมของเมืองไทย และเป็นพระเครื่องที่นักสะสมให้ความสำคัญอย่างมาก มีชื่อเสียงทั้งด้านเมตตามหานิยม แคล้วคลาด และคุ้มครองป้องกันภัย
พระปิดตาของท่านมีทั้งลักษณะลอยองค์และพิมพ์ต่าง ๆ โดยมวลสารสำคัญมักกล่าวกันว่าประกอบด้วยผงพุทธคุณ ว่านมงคล และมวลสารที่ท่านสะสมจากการเดินธุดงค์หรือการปฏิบัติธรรม ผสมกับการลบผงจากคาถาและยันต์สำคัญ เช่น อิติปิโส ไตรสรณคมน์ และโสฬสมงคล
ตะกรุดมหาโสฬสมงคล
ตะกรุดโทนมหาโสฬสมงคลของหลวงปู่เอี่ยม ถือเป็นสุดยอดเครื่องรางสายวัดสะพานสูง ได้รับการยกย่องว่ามีพุทธคุณรอบด้าน ทั้งเมตตา แคล้วคลาด คงกระพัน และป้องกันภัย
คำว่า “โสฬส” หมายถึง 16 ซึ่งเกี่ยวข้องกับรูปแบบยันต์และคาถาที่มีโครงสร้างเฉพาะ ตะกรุดสายนี้จึงถือเป็นของสูงในสายวิชา และเป็นต้นแบบที่พระเกจิรุ่นหลังของวัดสะพานสูงสืบทอดต่อมา
พระเกจิร่วมยุค
หลวงปู่เอี่ยมเป็นพระเกจิร่วมยุคกับพระเถราจารย์สำคัญหลายรูป เช่น สมเด็จพระพุฒาจารย์ โต พรหมรังสี, หลวงพ่อเงิน วัดบางคลาน, กรมพระยาปวเรศ วัดบวรนิเวศวิหาร, หลวงพ่อปาน วัดบางเหี้ย และหลวงพ่อเอี่ยม วัดหนัง
สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่า ท่านอยู่ในยุคทองของพระเกจิอาจารย์ไทย ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่วิชาพุทธาคม กรรมฐาน และการสร้างวัตถุมงคลมีความรุ่งเรืองอย่างมาก
มรณภาพ
ข้อมูลเกี่ยวกับปีมรณภาพของหลวงปู่เอี่ยมพบแตกต่างกันเล็กน้อย บางแหล่งระบุว่า พ.ศ. 2438 ขณะที่บางแหล่งระบุ พ.ศ. 2439 แต่โดยทั่วไปยอมรับกันว่าท่านมรณภาพเมื่ออายุประมาณ 80 ปี และมีพรรษาประมาณ 59 พรรษา
แม้ท่านจะมรณภาพไปนานแล้ว แต่ชื่อเสียงและบารมีของท่านยังคงสืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน
มรดกแห่งศรัทธา
หลวงปู่เอี่ยม ปฐมนาม วัดสะพานสูง เป็นพระเถราจารย์ที่มีอิทธิพลอย่างมากต่อวงการพระเครื่องไทย โดยเฉพาะสายพระปิดตา ตะกรุด และยันต์โสฬสมงคล
ท่านไม่ได้เป็นเพียงพระเกจิผู้มีวัตถุมงคลโด่งดังเท่านั้น แต่ยังเป็นแบบอย่างของพระผู้มักน้อย สันโดษ ปฏิบัติดี และอุทิศตนเพื่อพระศาสนา วัดสะพานสูงจึงยังคงเป็นสถานที่สำคัญที่ผู้ศรัทธาเดินทางไปกราบไหว้ ระลึกถึงคุณงามความดี และขอพรจากบารมีของท่านมาจนถึงทุกวันนี้.
